Je bestelt mazout vandaag voor €1,10 per liter, maar je buurman betaalde gisteren €1,08. Hoe kan dat? De mazoutprijs in België wordt elke werkdag aangepast en hangt af van een reeks internationale factoren die je als consument niet altijd direct opmerkt.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit waarom de mazoutprijs constant in beweging is, welke factoren het sterkst meespelen en hoe je hierop inspeelt.
De internationale olieprijs als basis
Stookolie is een aardolieproduct. De mondiale vraag en het aanbod van ruwe olie — verhandeld als Brent Crude op de Intercontinental Exchange (ICE) in Londen — bepalen in grote mate de basisprijs. Wanneer de OPEC de productie verlaagt of er geopolitieke spanningen zijn in olieproducerende regio's, stijgt de prijs. Als de economie afkoelt en de vraag daalt, volgt de prijs.
Dit mechanisme werkt snel: een schok op de oliemarkt vertaalt zich doorgaans binnen een of twee weken in de Belgische mazoutprijzen. De Belgische maximumprijs is immers gebaseerd op een voortschrijdend gemiddelde van de voorbije 10 werkdagen.
De wisselkoers EUR/USD
Ruwe olie wordt wereldwijd verhandeld in Amerikaanse dollar. Voor Belgische consumenten speelt de wisselkoers dus een extra rol. Wanneer de euro verzwakt ten opzichte van de dollar, wordt ingevoerde olie duurder — ook al verandert de dollarprijs van olie zelf niet.
Omgekeerd kan een sterke euro de mazoutprijs drukken, ook zonder dat er iets verandert op de oliemarkten. Dit maakt de mazoutprijs extra gevoelig voor macro-economisch nieuws en het rentebeleid van de Europese Centrale Bank.
De officiële maximumprijs van de FOD Economie
De Belgische overheid berekent elke werkdag een nieuwe maximumprijs op basis van de internationale noteringen van de voorbije 10 werkdagen. Leveranciers mogen nooit meer aanrekenen dan deze maximumprijs. Ze kunnen echter wel minder vragen — en de concurrentie tussen leveranciers zorgt er doorgaans voor dat ze dat ook doen.
De maximumprijs is afhankelijk van de afgenomen hoeveelheid. Voor een levering van 2.000 liter geldt een andere (lagere) maximumprijs dan voor een levering van 500 liter. Je vindt de dagelijkse maximumprijs op de website van de FOD Economie of elke ochtend in je mailbox via mazoutbestellen.be.
Accijnzen, btw en distributiekosten
Naast de ruwe olieprijs bevat de mazoutprijs ook een vast pakket belastingen: accijnzen, energiebijdragen en 21% btw. Dit gedeelte verandert niet van dag tot dag — enkel als de overheid de accijnzen aanpast (wat zelden gebeurt voor mazout).
Wel variëren raffinagekosten, logistieke kosten en leveranciersmarges. Een leverancier in een druk verstedelijkt gebied heeft hogere transportkosten dan een leverancier in een dunbevolkte plattelandsregio, wat ook de eindprijs beïnvloedt.